EN İYİ ADİLE NAŞİT   FİLMLERİ :

Kısa ömrünün (1930-87) tam 40 yılını sinemaya ve tiyatroya adamış, yeri doldurulamayan büyük sanatçı. Seksenler çocuklarının “Uykudan Önce” ki en tatlı telesafiri.

6. BİZİM AİLE - ERGİN ORBEY - 1975

 

Ertem Eğilmez’in “Arzu Film”’i yapımı. Ergin Orbey’in (H. Sınıfı’nın müfettişi) yönetmeni; Sadık Şendil’in senaristi olduğu efsanevi film. 

Adile Naşit – Münir Özkul ikilisinin yine kalabalık bir kadroya önderlik yaparak, döktürdükleri drama ağırlıklı komedi soslu vazgeçilmez bir klasik.

5. HABABAM SINIFI SINIFTA KALDI - ERTEM EĞİLMEZ - 1976

 Rıfat Ilgaz’ın eserinden uyarlanan ama romandan giderek uzaklaşan serinin ikinci filmi aynı zamanda da en iyi ikinci filmi. Eğilmez, ilk dört filmde olduğu gibi kaptan köşkünde. Senaryo Sadık Şendil’in.

Adile Naşit ve Münir Özkul‘un  formlarının zirvesinde olmasının yanı sıra, 1976-1981 arası toplam 9 filmde beraber oynayan Kemal Sunal – Şener Şen ikilisinin beraber çevirdikleri ilk film olmasıyla da önemli. Tam 30 hafta vizyonda kalmış.

 

4. SÜT KARDEŞLER - ERTEM EĞİLMEZ - 1976

Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın eserinin çayır çimen serbest bir uyarlaması film, dev kadrosu ile tipik bir Arzu film komedi klasiğidir.

Kemal Sunal, Şener Şen ve Adile Naşit’e kalabalık bir kadronun eşlik ettiği bu Türk komedi klasiği filmin ezbere bilinen sahnelerini hatırladığımızda bile gülümseriz.

  

3. NEŞELİ GÜNLER - ORHAN AKSOY - 1978

 Adile Naşit’in en iyi partneri Münir Özkul ile verdiği en iyi performans.

Turşu suyunun limon ile mi sirke ile mi daha iyi yapılacağından ortaya çıkmış trajikomik durumların yürek burkan nefis komedisi

 Şener Şen’in de rol çaldığı komedi klasiklerimizden.

 

2. KİBAR FEYZO – ATIF YILMAZ – 1978

Osman Şahin’in bir hikayesinden Yeşilçam’ın efsane aktör-senaristlerinden İhsan Yüce’nin senaryosunu yazdığı film, nahına mılına vuran harika bir toplumsal taşlama.

Bir Arzu film komedi klasiği daha. Bu ekolün belki de en politik göndermelerle dolu olan filmi.

 

1. HABABAM SINIFI - ERTEM EĞİLMEZ - 1975

Rıfat Ilgaz üstadın ölümsüz eserinden unutulmaz Ertem Eğilmez başyapıtı. Senaryo Umur Bugay’a ait. Münir Özkul‘un eşsiz orkestra şefliği yönetiminde nefis oyunculuklar. Bu kusursuz çarkın diğer önemli dişlisi Adile Naşit.

Gülmekten yerlere yatırır ama bazı küçük anlarda da gözünüzden birkaç damla yaş getirir.

Sonradan hepsi efsaneleşecek kadrosuyla bu “ anlatılmaz / yaşanır “ komedi klasiğini 5 kereden az izlemiş olan bizden değildir.

Bu ilk film, ikinci film vizyona çıkana kadar (28 hafta) vizyonda kalmış.

 

 

EN İYİ ANNELİK FİLMLERi

 

EN İYİ ANNELİK FİLMLERi

 

 

1. ANA   (SSCB/1926)

 

Oğlunun 1905 Marksist devrimine katılmasını istemeyen annenin hikâyesi. Buna engel olamayan ana, zamanla bilinçlenecek ve sınıfının kavgasında öncü bir devrimci olacaktır.

 

Auteur yönetmen Pudovkin, Maksim Gorki’nin ölümsüz eserinden bir sessiz sinema klasiği yaratmıştır.

 

 

2. MADEO   (G.KORE/2009)

Film, “anne, evladı için vardır” sözünü ekstrem noktalara taşıyor.

Bong Joon Ho’nun karanlık ama ince mizahı, kaliteli bir suç hikayesi olan filmde bir annenin oğlunu kurtarmak için mantık ve etik kurallarını nasıl esnetebileceğini gösteriyor. İzlerken bir yandan “anne işte, yapar” diyorsun, diğer yandan “o kadar da değil” diye içinden geçiriyorsun.

 

3. SOPHIE’NİN SEÇİMİ   (ABD/1982)

Bu film, “zor karar” kavramını alıp en uç noktaya götürüyor ve izleyiciye ağır bir duygusal yük bırakıyor. Alan J. Pakula yönetiminde Meryl Streep’in performansı çok güçlü.

Nazizm üzerinden tüm baskıcı rejimlerin insan hayatına vurduğu darbelerin korkunç bir kesiti.

 

4. ALIENS   (ABD/1986)

James Cameron’ın filminde anne teması, çatışmanın ortasında bile şaşırtıcı derecede “aile dramı” hissi yaratır.

Ripley, Newt’e karşı korumacı bir bağ geliştirirken tam anlamıyla “koruyucu anne modu”na geçer; karşısında ise gerçek anlamda çocuklarını koruyan Xenomorph Kraliçesi vardır.

Yani aslında olay, iki annenin “benimki daha değerli” tartışmasının aşırı agresif bir versiyonu. Biri alev makinesiyle, diğeri asitle konuşuyor.

 

5. AÇLIK   (TÜRKİYE/1974)

Bilge Olgaç’ın yazıp yönettiği film, zorba ağalarının insafı altında açlıkla cebelleşen köylülerin dramını anlatıyor.

Türkan Şoray’ı sinemadaki en önemli rollerinden birinde gördüğümüz film, çarpıcı finali ile uzun süre sizinle kalıyor. Anne fedakarlığının Türk sinemasında en etkileyici anlatımı.

 

6. HAMNET   (İNGİLTERE/2025)

Chloe Zhao’nun filminde anne teması, yoğun bir duygusal derinlikle işlenir. Annelik Agnes Shakespeare için artık kayıp, yas ve çaresizlikle iç içe geçmiş bir deneyimdir.

Hikâye, özgür ruhlu bir annenin çocuğunu kaybetmesinin ardından yaşadığı sarsıcı boşluğu ve dünyayla kurduğu ilişkinin nasıl değiştiğini merkezine alır. Shakespeare’ın “Hamlet” oyunu ile bağlantısı çok güzel verilmiş.

 

7. SERIAL MOM   (ABD/1994)

Banliyö hayatının pastel renkli kabus versiyonu gibi: kek yapan, dedikodu yapan ama aynı zamanda “yanlış kaset iade ettin” diye cinayet işleyebilen bir anne.

Aykırı yönetmen John Waters’ın filmi, özellikle korona ile viral olan “Karen” stereotipinin adeta öncül ve turbo versiyonu.

 

 

SON 13 YILIN EN İYİ FİLMLERİ

 

Nisan 2013’te başladığım “DAĞITIM KANALI” dergisi sinema yazarlığında 13. Yılım şerefine son 13 yılın en iyi filmlerini listeledim.

 

 

2013

 

1.     MANDALİNALAR        (ZAZA URUSHADZE – ESTONYA/GÜRCİSTAN)

2.     SNOWPIERCER           (Bong Joon Ho – G.Kore)

3.     GRAVITY                     (Alfonso Cuaron – İngiltere)

4.     OVERSIZED COAT       (N.AbuSaleh – Ürdün)

 

 

 

2014

 

1.     WILD TALES                (DAMIAN SZIFRON – ARJANTİN)

2.     PREDESTINATION       (Spierig Bros – Avustralya/ABD)

3.     WHAT WE DO IN THE SHADOWS      (Taika Waititi – Y.Zelanda)

4.     GRAND BUDAPEST HOTEL     (Wes Anderson – ABD)

 

 

 

2015

 

1.     MAD MAX : FURY ROAD        (GEORGE MILLER – AVUSTRALYA)

2.     WHERE TO INVADE NEXT      (Michael Moore – ABD)

3.     EX-MACHINA                         (Alex Garland – ABD)

4.     SARMAŞIK                              (Tolga Karaçelik – Türkiye)

 

 

 

2016

 

1.     I, DANIEL BLAKE         (KEN LOACH - İNGİLTERE)

2.     KEDİ                            (Ceyda Torun – Türkiye)

3.     ARRIVAL                     (Denis Villeneuve – Kanada/ABD)

4.     TRAIN TO BUSAN       (Sang He Yeon – G.Kore)

 

 

 

2017

 

1.     LOGAN                                   (JAMES MANGOLD – ABD)

2.     BLADE RUNNER 2049             (Denis Villeneuve – Kanada/ABD)

3.     LOVING VINCENT                   (Dorota Kobiela – Polonya/ABD)

4.     GET OUT                                (J.Peele – ABD)

 

 

 

2018

 

1.     ÖLÜMLÜ DÜNYA                   (ALİ ATAY – TÜRKİYE)

2.     SPIDER-MAN INTO THE SPIDER VERSE          (Peter Ramsay – ABD)

3.     BOHEMIAN RHAPSODY         (Bryan Singer&Dexter Fletcher – İngiltere/ABD)

4.     KEFERNAUM                          (Nadine Labaki – Lübnan)

 

 

 

2019

 

1.     PARASITE                               (BONG JOON HO – G.KORE)

2.     JOJO RABBIT                          (Taika Waititi – Y.Zelanda/ABD)

3.     DOCTOR SLEEP                       (Mike Flanagan – ABD)

4.     SORRY, WE MISSED YOU       (Ken Loach – İngiltere)

 

 

 

2020

 

1.     MY OCTOPUS TEACHER         (PIPPA ERLICH – G.AFRİKA)

2.     THE FATHER                           (Florian Zeller – Fransa/İngiltere)

3.     EMPTY MAN                          (David Prior – ABD)

4.     PROMISING YOUNG WOMAN           (Emerald Fennell – İngiltere/ABD)

 

 

 

2021

 

1.     SPIDER-MAN : NO WAY HOME         (JON WATTS – ABD)

2.     DUNE : PART ONE                              (Denis Villeneuve – Kanada/ABD)

3.     DON’T LOOK UP                                 (Adam McKay – ABD)

4.     A HERO                                              (Asghar Fahradi – İran)

 

 

 

2022

 

1.     BATI CEPHESİNDE YENİ BİR ŞEY YOK             (EDWARD BERGER – ALMANYA)

2.     BANSHEES OF ISHERIN                                  (Martin McDonagh – İrlanda)

3.     SICK OF MYSELF                                             (Kristoffer Borgli – Norveç)

4.     ARGENTINA, 1985                                         (Santiago Mitre – Arjantin)

           

 

 

2023

 

1.     ATATÜRK I                                                      (M.ALİ ÖZTEKİN –TÜRKİYE)

2.     TALK TO ME                                                  (Philippou Bros – ABD)

3.     GUARDIANS OF THE GALAXY VOL. 3             (James Gunn – ABD)

4.     ANATOMY OF A FALL                                     (Justine Triet – Fransa)

 

 

2024

 

1.     ZAFERİN RENGİ                                              (ABDULLAH OĞUZ – TÜRKİYE)

2.     ATATÜRK II                                                    (M.Ali Öztekin –TÜRKİYE)

3.     DUNE PART TWO                                           (Denis Villeneuve – Kanada/ABD)

4.     KUTSAL İNCİRİN TOHUMU                            (Mohammad Rasoulof – İran)

 

 

 

2025

 

1.     IT WAS JUST AN ACCIDENT                           (JAFAR PANAHI – İRAN)

2.     FLOW                                                             (Gints Zilbalodis – Litvanya)

3.     SENTIMENTAL VALUE                                    (Joachim Trier – Norveç)

4.     ONE BATTLE AFTER ANOTHER                      (Paul T. Anderson – ABD)      

YARIM ASIRLIK HAZİNELER – 1976’nın EN İYİ FİLMLERİ

 

YARIM ASIRLIK HAZİNELER  – 1976’nın EN İYİ FİLMLERİ

 

 

 

1. TAXI DRIVER  (MARTIN SCORSESE / ABD)

 

Travis Bickle (Robert DeNiro), yalnızlığın insana neler yaptırabileceğinin sinematik kanıtıdır. Film, bu sorunun cevabını aynada kendiyle kavga eden bir adamla verir.

Scorsese, şehrin pisliğini temizlemek için süpürge değil, travmalı bir Vietnam gazisi kullanır; sonuçta ortaya çıkan şey hem rahatsız edici, hem de tuhaf biçimde ikna edicidir. Sinemanın en karanlık içsel dönüşüm hikâyelerindendir.

 

 

2. ROCKY  (JOHN G. AVILDSEN / ABD)

Rocky Balboa, kelimelerden çok yumruklarını konuşturanların sinemadaki onurlu temsilcisidir.

Film, “imkânsız, ulaşılabilir midir?” sorusuna minimalist diyaloglar ve bol terli antremanlarla cevap verir. Önemli olan şampiyonluk değil, nasıl ayakta kaldığınızdır.

Stallone’nin yazıp, oynadığı Rocky, motivasyon konuşmalarını kum çuvalına doldurup, pata küte girişen bir klasiktir.

Daha sonra 9 filmlik bir film serisine dönüşmüştür.

 

 

3. THE OMEN     (RICHARD DONNER / ABD)

 

The Omen, “çocuğumuz biraz huysuz ama” diye başlayan ebeveynliğin nasıl felakete çıkacağını anlatır.

Film, masumiyetle şeytaniliği aynı bebek arabasına koyup seyirciyi huzursuz bir gezintiye çıkarır. Her köşe başında kötü bir alamet, her bakışta kozmik bir tehdit vardır.

The Omen, çocuk haylazlığının gotik dehşet boyutunda beşikte sallanması gibidir. Daha sonra birçok devam ve öncül filmi çevrildi ama en iyisi bu.

 

 

4. HABABAM SINIFI UYANIYOR           (ERTEM EĞİLMEZ / TÜRKİYE)

 

Rıfat Ilgaz’ın ölümsüz eserinden. Senaryo Sadık Şendil’in. Serinin üçüncü filmi.

 

Gülmekten yerlere yatırır ama bazı küçük anlarda da gözünüzden birkaç damla yaş getirir.

 

Efsane kadrosuyla (artık Tarık Akan’sız) bu “ anlatılmaz / yaşanır “ komedi klasiğini 5 kereden az izleyen bizden değildir (!).

 

 

5. BEŞİNCİ MÜHÜR   (ZOLTAN FABRI / MACARİSTAN)

 

Beşinci Mühür, bir meyhanede başlayan sıradan bir sohbetin nasıl ağır bir vicdan sınavına dönüşebileceğini anlatır.

Film, seyirciye rahat koltukta otururken rahatsız edici sorular sormayı görev edinir: “İyi olmak mı, hayatta kalmak mı?”

Cevaplar kolay değildir, çünkü burada kahramanlık sloganla değil, bedelle ölçülür. Beşinci Mühür, kendi içine bakmaya cesareti olanları ödüllendiren sert ama dürüst bir tokattır.

 

 

6. SÜT KARDEŞLER (ERTEM EĞİLMEZ / TÜRKİYE)

 

 

Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın eserinin çayır çimen serbest bir uyarlaması film, dev kadrosu ile tipik bir Arzu film komedi klasiğidir.

 

Türk sinemasının komedi klasiklerinden olan filmin ezbere bilinen sahnelerini hatırladığımızda bile gülümseriz.

 

 

En İyi Romantik Gerilim Filmleri

 

En İyi Romantik Gerilim Filmleri

1. REAR WINDOW – ARKA PENCERE - ALFRED HITCHCOCK – ABD - 1954

James Stewart’in tekerlekli sandalyeden kalkmadan oyunculuk dersi verdiği mizah sosu unutulmamış filmin yarattığı gerilimi de tıpkı kahramanımız gibi oturduğunuz koltuktan bile hissedeceksiniz. Tam bir sinema dersi, bir başyapıt.

Geleceğin Monaco Prensesi Grace Kelly de 25 yaşının tüm güzelliği ile iyi bir oyun vermiş.

 

2. THE HANDMAIDEN – HİZMETÇİ - PARK CHAN-WOOK – G.KORE - 2016

Auteur yönetmenin erotizm, entrika ve sınıf çatışmasını ustaca iç içe geçirdiği film, izleyiciye sürekli sürprizler yapan bir yapıda ilerliyor.

Filmin görselliği ve dönem atmosferi son derece çarpıcı; ancak filmin bazı bölümlerinde tempo düşüyor. Yine de son tahlilde, güçlü kadın karakterleri ve katmanlı anlatımıyla modern bir klasik.

 

3. GONE GIRL – KAYIP KIZ - DAVID FINCHER – ABD - 2014

Gerilim ustası David Fincher, medyanın, evliliğin ve “ideal çift” mitinin karanlık yüzünü soğukkanlı bir sinizmle irdeliyor.

Ben Affleck’in donuk oyunculuğuna karşın, Rosamund Pike’ın muhteşem performansı filmin asıl itici gücü ve karakterin psikolojik karmaşıklığını ikonik hale getiriyor.

Hikâye yer yer manipülatif ve abartılı hissettirse de, izleyiciyi rahatsız eden bu ton zaten filmin temel gücünü oluşturuyor.

 

4. VERTIGO – YÜKSEKLİK KORKUSU - ALFRED HITCHCOCK – ABD - 1958

Hitchcock’un psikolojiye en çok yaslanan filmlerinden biri. Yönetmenin fetiş aktörü James Stewart’ın bu takıntılı aşık rolüne kusursuz bir Hitchcock sarışını olan Kim Novak eşlik ediyor.

Sonu çok şaşırtıcı olmadığı halde, hipnotize edici bir film. Devrimci kamera hareketleri de işin şık cilası.

 

5. DOUBLE INDEMNITY – ÇİFTE TAZMİNAT - BILLY WILDER – ABD - 1944

Film noir’ın (kara film) temel yapı taşlarından biri olan Double Indemnity, kader, açgözlülük ve suçun kaçınılmaz bedeli temalarını son derece sıkı bir senaryo ve keskin diyaloglarla işliyor.

Barbara Stanwyck’in soğuk cazibesi ve Fred MacMurray’nin içsel çöküşü, karakterleri unutulmaz kılıyor. Bazı anlatım kalıpları bugün tahmin edilebilir gelse de, türün ruhunu bu kadar saf ve etkili yansıtan çok az film var.

 

6 . REBECCA – ALFRED HITCHCOCK – ABD - 1940

Daphne Du Maurier’in çok satan kitabından uyarlanan filmde, Laurence Olivier’in başını çektiği çok iyi bir oyuncu kadrosunun yanı sıra gerilim ustası yönetmenimizin mahareti ile malikâne bile adeta rol kesiyor.

Kocasının eski eşinin hatırası altında bunalan yeni gelinin hissettiği gerilim sizi de sarıyor.

 

 

 

EN İYİ SUÇ KOMEDİSİ FİLMLERİ

 

EN İYİ SUÇ KOMEDİSİ FİLMLERİ

1. BÜYÜK LEBOWSKI  (ABD)

Coen Biraderlerin parlak kariyerlerinin zirvelerinden. Hınzırca komik bir kara-film parodisi.

Dünyayı değil, İran halısını kurtarma peşindeki Jeff “The Dude” Lebowski’nin bir isim benzerliği ile başlayan çılgınca komik macerası, mükemmel oyuncuları kusursuz şekilde yöneten Coen Biraderlerin elinde bir kült klasiğe dönüşüyor.

 

 

2. KUNG FU HUSTLE  (H.KONG)

Yönetmen Stephen Chow’un başrolünü de üstlendiği tadından yenmez absürtlükteki Kung Fu suç komedisi. 

Protagonistin iç cevherinin ortaya çıkması üzerine yapılmış en komik filmlerinden biri. Benzerine zor rastlanılır, efekt destekli çizgi film tadında mükemmel dövüş koreografileri de cabası.

 

 

3. WILD TALES   (ARJANTİN)

Damien Szifron’un rahatlıkla Türkiye’de de geçebilirmiş diyebileceğiniz altı hikayeden oluşan hınzırca komik şiddet antolojisi. 

Adaletin pek işlemediği bir dünyada haklı intikamlarını arayanların absürt resmi geçidi. Hop, sakin birader/bacım !

 

 

4. MÖSYÖ VERDOUX  (ABD)

 

Charlie Chaplin’in yaşlılığın eşiğinde yaptığı, gerçek bir hikayeden de esinlenen kara komedisi.

 

Ekonomik krizde işinden olup, karısı ve çocuğunu geçindirmek için yaşlı kadınlarla evlenip, öldürerek miraslarına konan ama asla tam nefret edemediğiniz sevimli katilin eşsiz portresi.

 

5. FARGO  (ABD)

Coen biraderlerin (bu filmden esinlenerek yapılan bir dizisi de olan) en iyi işlerinden biri. Hınzırca kara mizahı, insan açgözlülüğünün sınırsızlığını eğlenceli bir şekilde yansıtıyor. 

Bu filmle en iyi kadın oyuncu oscar’ını kazanan Joel Coen’in karısı Frances McDormand her zamanki harika oyunculuğunu sergiliyor hamile şerif rolünde. En küçük roldeki oyuncu bile sırıtmıyor bu bıçak sırtı kara komedide.

 

 

6. PULP FICTION  (ABD)

Quentin Tarantino’nun ödüllere boğulmuş, zekice kurgulanmış kült suç komedisi klasiği.

 

Kalabalık oyuncu kadrosundaki tüm oyuncular hemen hemen kusursuz iş çıkarmışlar. En çok alıntı, gönderme yapılmış filmlerden.

 

 

7. LOCK, STOCK AND TWO SMOKING BARRELS  (İNGİLTERE)

 

Guy Ritchie’nin ilk ve en iyi filmi. Zaman zaman bu seviyeye yaklaşsa da bir daha bu ölçüde tıkır tıkır işleyen bir komedi-macera filmi yapamadı.

 

Dünyaya (bana göre) tüm zamanların en iyi aksiyon filmi oyuncusu Jason Statham’ı tanıtması da cabası.

 

 

8. THE STING  (ABD)

 

G. Roy Hill’in ikinci kez bir araya gelen efsane yakışıklılar Paul Newman ve Robert Redford’u maksimum verimlilikle yönetmiş.

 

Sevimli dolandırıcıların zekice sürprizlerle dolu senaryosuyla rahatlıkla izlenen intikam hikayesi 7 dalda Oscar kazanmıştı.