ÇEYREK ASIRLIK HAZİNELER  – 2001 YILININ EN İYİ FİLMLERİ

 

 

 

1. LORD OF THE RINGS : THE FELLOWSHIP OF THE RING          (Y.ZELANDA / ABD)

 

J.R.R. Tolkien’in tüm zamanların en iyi fantastik kitap üçlemesinden Peter Jackson, kendi ülkesi Y.Zelanda’nın kartpostalımsı manzaraları eşliğinde harika bir üçleme yaptı. Belki de sinema tarihinin en iyi üçlemesini.

 

Bu film, hikayeyi başlatan ve bana göre az farkla da olsa üçlemenin en iyi filmi. Müthiş bir oyuncu kadrosuyla unutulmaz bir evren yaratmanın çok sağlam bir temeli oluşuyor filmde.

 

Defalarca sıkılmadan izlenilir.

 

 

2. MULHOLLAND DRIVE     (ABD)

 

Auteur yönetmen David Lynch’in başyapıtlarından. Seyirciyi bir rüyaya davet edip sonra kapıyı arkanızdan kilitliyor yönetmen.

 

Hollywood'un parlak yüzeyinin altında kaynayan hırsları, şehveti, korkuları ve kimlik krizlerini öyle bir anlatıyor ki filmin sonunda karakterlerden çok kendi zihninizden şüphe etmeye başlıyorsunuz. Filmin gücü tam da burada yatıyor : Anlaşılmak yerine hissedilmek isteyen bir sinema deneyimi sunuyor.

 

 

3. SPIRITED AWAY   (JAPONYA)

 

Spirited Away, çocukluk masumiyetiyle yetişkin dünyanın karmaşasını aynı kazanda kaynatan bir animasyon harikası.

 

Animasyon sinemasının en büyük ismi Hayao Miyazaki, ruhlar hamamından açgözlülüğe kadar uzanan sembollerle dolu bir evren kurarken, küçük Chihiro'nun büyüme hikâyesini de son derece doğal anlatıyor.

 

Film, görsel yaratıcılığıyla insanı büyülüyor. No Face'in sessizce oturduğu anlar bile birçok Hollywood karakterinden daha fazla kişilik taşıyor.

 

Sonuç olarak, hem çocuklara hem yetişkinlere hitap eden nadir filmlerden biri.

 

 

4. DAS EXPERIMENT   (ALMANYA)

 

Das Experiment (Deney), otoritenin insan psikolojisini nasıl dönüştürebileceğine dair son derece rahatsız edici bir laboratuvar çalışması gibi ilerliyor.

 

Hapishane simülasyonu olarak başlayan deney, kısa sürede medeniyet cilasının ne kadar ince olduğunu gösteren bir kabusa dönüşüyor. Film, temposunu giderek yükselterek seyirciyi karakterlerle birlikte sıkıştırıyor ve "Bu kadar da olmaz" dedirten anlarda gerçek olaylardan esinlendiğini hatırlatarak ekstra bir huzursuzluk yaratıyor.

 

 

5. FİLLER VE ÇİMEN   (TÜRKİYE)

 

Derviş Zaim imzalı Filler ve Çimen, Türkiye'nin siyaset, mafya ve devlet ilişkilerini anlatırken didaktik olmamayı başaran ender filmlerden biri.

 

Birbirinden farklı karakterlerin yolları ustaca kesişirken film, güç sahipleriyle sıradan insanların aynı oyunda ne kadar farklı kurallarla oynadığını gösteriyor. Hikâye ilerledikçe “filler” tepişirken gerçekten de “çimenler” eziliyor.

 

Zaim'in başarısı, bu karanlık tabloyu kuru bir politik tez olmaktan çıkarıp insani hikâyelerle beslemesinde yatıyor.

SON 13 YILIN EN İYİ FİLMLERİ

 

Nisan 2013’te başladığım “DAĞITIM KANALI” dergisi sinema yazarlığında 13. Yılım şerefine son 13 yılın en iyi filmlerini listeledim.

 

 

2013

 

1.     MANDALİNALAR        (ZAZA URUSHADZE – ESTONYA/GÜRCİSTAN)

2.     SNOWPIERCER           (Bong Joon Ho – G.Kore)

3.     GRAVITY                     (Alfonso Cuaron – İngiltere)

4.     OVERSIZED COAT       (N.AbuSaleh – Ürdün)

 

 

 

2014

 

1.     WILD TALES                (DAMIAN SZIFRON – ARJANTİN)

2.     PREDESTINATION       (Spierig Bros – Avustralya/ABD)

3.     WHAT WE DO IN THE SHADOWS      (Taika Waititi – Y.Zelanda)

4.     GRAND BUDAPEST HOTEL     (Wes Anderson – ABD)

 

 

 

2015

 

1.     MAD MAX : FURY ROAD        (GEORGE MILLER – AVUSTRALYA)

2.     WHERE TO INVADE NEXT      (Michael Moore – ABD)

3.     EX-MACHINA                         (Alex Garland – ABD)

4.     SARMAŞIK                              (Tolga Karaçelik – Türkiye)

 

 

 

2016

 

1.     I, DANIEL BLAKE         (KEN LOACH - İNGİLTERE)

2.     KEDİ                            (Ceyda Torun – Türkiye)

3.     ARRIVAL                     (Denis Villeneuve – Kanada/ABD)

4.     TRAIN TO BUSAN       (Sang He Yeon – G.Kore)

 

 

 

2017

 

1.     LOGAN                                   (JAMES MANGOLD – ABD)

2.     BLADE RUNNER 2049             (Denis Villeneuve – Kanada/ABD)

3.     LOVING VINCENT                   (Dorota Kobiela – Polonya/ABD)

4.     GET OUT                                (J.Peele – ABD)

 

 

 

2018

 

1.     ÖLÜMLÜ DÜNYA                   (ALİ ATAY – TÜRKİYE)

2.     SPIDER-MAN INTO THE SPIDER VERSE          (Peter Ramsay – ABD)

3.     BOHEMIAN RHAPSODY         (Bryan Singer&Dexter Fletcher – İngiltere/ABD)

4.     KEFERNAUM                          (Nadine Labaki – Lübnan)

 

 

 

2019

 

1.     PARASITE                               (BONG JOON HO – G.KORE)

2.     JOJO RABBIT                          (Taika Waititi – Y.Zelanda/ABD)

3.     DOCTOR SLEEP                       (Mike Flanagan – ABD)

4.     SORRY, WE MISSED YOU       (Ken Loach – İngiltere)

 

 

 

2020

 

1.     MY OCTOPUS TEACHER         (PIPPA ERLICH – G.AFRİKA)

2.     THE FATHER                           (Florian Zeller – Fransa/İngiltere)

3.     EMPTY MAN                          (David Prior – ABD)

4.     PROMISING YOUNG WOMAN           (Emerald Fennell – İngiltere/ABD)

 

 

 

2021

 

1.     SPIDER-MAN : NO WAY HOME         (JON WATTS – ABD)

2.     DUNE : PART ONE                              (Denis Villeneuve – Kanada/ABD)

3.     DON’T LOOK UP                                 (Adam McKay – ABD)

4.     A HERO                                              (Asghar Fahradi – İran)

 

 

 

2022

 

1.     BATI CEPHESİNDE YENİ BİR ŞEY YOK             (EDWARD BERGER – ALMANYA)

2.     BANSHEES OF ISHERIN                                  (Martin McDonagh – İrlanda)

3.     SICK OF MYSELF                                             (Kristoffer Borgli – Norveç)

4.     ARGENTINA, 1985                                         (Santiago Mitre – Arjantin)

           

 

 

2023

 

1.     ATATÜRK I                                                      (M.ALİ ÖZTEKİN –TÜRKİYE)

2.     TALK TO ME                                                  (Philippou Bros – ABD)

3.     GUARDIANS OF THE GALAXY VOL. 3             (James Gunn – ABD)

4.     ANATOMY OF A FALL                                     (Justine Triet – Fransa)

 

 

2024

 

1.     ZAFERİN RENGİ                                              (ABDULLAH OĞUZ – TÜRKİYE)

2.     ATATÜRK II                                                    (M.Ali Öztekin –TÜRKİYE)

3.     DUNE PART TWO                                           (Denis Villeneuve – Kanada/ABD)

4.     KUTSAL İNCİRİN TOHUMU                            (Mohammad Rasoulof – İran)

 

 

 

2025

 

1.     IT WAS JUST AN ACCIDENT                           (JAFAR PANAHI – İRAN)

2.     FLOW                                                             (Gints Zilbalodis – Litvanya)

3.     SENTIMENTAL VALUE                                    (Joachim Trier – Norveç)

4.     ONE BATTLE AFTER ANOTHER                      (Paul T. Anderson – ABD)      

YARIM ASIRLIK HAZİNELER – 1976’nın EN İYİ FİLMLERİ

 

YARIM ASIRLIK HAZİNELER  – 1976’nın EN İYİ FİLMLERİ

 

 

 

1. TAXI DRIVER  (MARTIN SCORSESE / ABD)

 

Travis Bickle (Robert DeNiro), yalnızlığın insana neler yaptırabileceğinin sinematik kanıtıdır. Film, bu sorunun cevabını aynada kendiyle kavga eden bir adamla verir.

Scorsese, şehrin pisliğini temizlemek için süpürge değil, travmalı bir Vietnam gazisi kullanır; sonuçta ortaya çıkan şey hem rahatsız edici, hem de tuhaf biçimde ikna edicidir. Sinemanın en karanlık içsel dönüşüm hikâyelerindendir.

 

 

2. ROCKY  (JOHN G. AVILDSEN / ABD)

Rocky Balboa, kelimelerden çok yumruklarını konuşturanların sinemadaki onurlu temsilcisidir.

Film, “imkânsız, ulaşılabilir midir?” sorusuna minimalist diyaloglar ve bol terli antremanlarla cevap verir. Önemli olan şampiyonluk değil, nasıl ayakta kaldığınızdır.

Stallone’nin yazıp, oynadığı Rocky, motivasyon konuşmalarını kum çuvalına doldurup, pata küte girişen bir klasiktir.

Daha sonra 9 filmlik bir film serisine dönüşmüştür.

 

 

3. THE OMEN     (RICHARD DONNER / ABD)

 

The Omen, “çocuğumuz biraz huysuz ama” diye başlayan ebeveynliğin nasıl felakete çıkacağını anlatır.

Film, masumiyetle şeytaniliği aynı bebek arabasına koyup seyirciyi huzursuz bir gezintiye çıkarır. Her köşe başında kötü bir alamet, her bakışta kozmik bir tehdit vardır.

The Omen, çocuk haylazlığının gotik dehşet boyutunda beşikte sallanması gibidir. Daha sonra birçok devam ve öncül filmi çevrildi ama en iyisi bu.

 

 

4. HABABAM SINIFI UYANIYOR           (ERTEM EĞİLMEZ / TÜRKİYE)

 

Rıfat Ilgaz’ın ölümsüz eserinden. Senaryo Sadık Şendil’in. Serinin üçüncü filmi.

 

Gülmekten yerlere yatırır ama bazı küçük anlarda da gözünüzden birkaç damla yaş getirir.

 

Efsane kadrosuyla (artık Tarık Akan’sız) bu “ anlatılmaz / yaşanır “ komedi klasiğini 5 kereden az izleyen bizden değildir (!).

 

 

5. BEŞİNCİ MÜHÜR   (ZOLTAN FABRI / MACARİSTAN)

 

Beşinci Mühür, bir meyhanede başlayan sıradan bir sohbetin nasıl ağır bir vicdan sınavına dönüşebileceğini anlatır.

Film, seyirciye rahat koltukta otururken rahatsız edici sorular sormayı görev edinir: “İyi olmak mı, hayatta kalmak mı?”

Cevaplar kolay değildir, çünkü burada kahramanlık sloganla değil, bedelle ölçülür. Beşinci Mühür, kendi içine bakmaya cesareti olanları ödüllendiren sert ama dürüst bir tokattır.

 

 

6. SÜT KARDEŞLER (ERTEM EĞİLMEZ / TÜRKİYE)

 

 

Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın eserinin çayır çimen serbest bir uyarlaması film, dev kadrosu ile tipik bir Arzu film komedi klasiğidir.

 

Türk sinemasının komedi klasiklerinden olan filmin ezbere bilinen sahnelerini hatırladığımızda bile gülümseriz.

 

 

En İyi Romantik Gerilim Filmleri

 

En İyi Romantik Gerilim Filmleri

1. REAR WINDOW – ARKA PENCERE - ALFRED HITCHCOCK – ABD - 1954

James Stewart’in tekerlekli sandalyeden kalkmadan oyunculuk dersi verdiği mizah sosu unutulmamış filmin yarattığı gerilimi de tıpkı kahramanımız gibi oturduğunuz koltuktan bile hissedeceksiniz. Tam bir sinema dersi, bir başyapıt.

Geleceğin Monaco Prensesi Grace Kelly de 25 yaşının tüm güzelliği ile iyi bir oyun vermiş.

 

2. THE HANDMAIDEN – HİZMETÇİ - PARK CHAN-WOOK – G.KORE - 2016

Auteur yönetmenin erotizm, entrika ve sınıf çatışmasını ustaca iç içe geçirdiği film, izleyiciye sürekli sürprizler yapan bir yapıda ilerliyor.

Filmin görselliği ve dönem atmosferi son derece çarpıcı; ancak filmin bazı bölümlerinde tempo düşüyor. Yine de son tahlilde, güçlü kadın karakterleri ve katmanlı anlatımıyla modern bir klasik.

 

3. GONE GIRL – KAYIP KIZ - DAVID FINCHER – ABD - 2014

Gerilim ustası David Fincher, medyanın, evliliğin ve “ideal çift” mitinin karanlık yüzünü soğukkanlı bir sinizmle irdeliyor.

Ben Affleck’in donuk oyunculuğuna karşın, Rosamund Pike’ın muhteşem performansı filmin asıl itici gücü ve karakterin psikolojik karmaşıklığını ikonik hale getiriyor.

Hikâye yer yer manipülatif ve abartılı hissettirse de, izleyiciyi rahatsız eden bu ton zaten filmin temel gücünü oluşturuyor.

 

4. VERTIGO – YÜKSEKLİK KORKUSU - ALFRED HITCHCOCK – ABD - 1958

Hitchcock’un psikolojiye en çok yaslanan filmlerinden biri. Yönetmenin fetiş aktörü James Stewart’ın bu takıntılı aşık rolüne kusursuz bir Hitchcock sarışını olan Kim Novak eşlik ediyor.

Sonu çok şaşırtıcı olmadığı halde, hipnotize edici bir film. Devrimci kamera hareketleri de işin şık cilası.

 

5. DOUBLE INDEMNITY – ÇİFTE TAZMİNAT - BILLY WILDER – ABD - 1944

Film noir’ın (kara film) temel yapı taşlarından biri olan Double Indemnity, kader, açgözlülük ve suçun kaçınılmaz bedeli temalarını son derece sıkı bir senaryo ve keskin diyaloglarla işliyor.

Barbara Stanwyck’in soğuk cazibesi ve Fred MacMurray’nin içsel çöküşü, karakterleri unutulmaz kılıyor. Bazı anlatım kalıpları bugün tahmin edilebilir gelse de, türün ruhunu bu kadar saf ve etkili yansıtan çok az film var.

 

6 . REBECCA – ALFRED HITCHCOCK – ABD - 1940

Daphne Du Maurier’in çok satan kitabından uyarlanan filmde, Laurence Olivier’in başını çektiği çok iyi bir oyuncu kadrosunun yanı sıra gerilim ustası yönetmenimizin mahareti ile malikâne bile adeta rol kesiyor.

Kocasının eski eşinin hatırası altında bunalan yeni gelinin hissettiği gerilim sizi de sarıyor.

 

 

 

EN İYİ SUÇ KOMEDİSİ FİLMLERİ

 

EN İYİ SUÇ KOMEDİSİ FİLMLERİ

1. BÜYÜK LEBOWSKI  (ABD)

Coen Biraderlerin parlak kariyerlerinin zirvelerinden. Hınzırca komik bir kara-film parodisi.

Dünyayı değil, İran halısını kurtarma peşindeki Jeff “The Dude” Lebowski’nin bir isim benzerliği ile başlayan çılgınca komik macerası, mükemmel oyuncuları kusursuz şekilde yöneten Coen Biraderlerin elinde bir kült klasiğe dönüşüyor.

 

 

2. KUNG FU HUSTLE  (H.KONG)

Yönetmen Stephen Chow’un başrolünü de üstlendiği tadından yenmez absürtlükteki Kung Fu suç komedisi. 

Protagonistin iç cevherinin ortaya çıkması üzerine yapılmış en komik filmlerinden biri. Benzerine zor rastlanılır, efekt destekli çizgi film tadında mükemmel dövüş koreografileri de cabası.

 

 

3. WILD TALES   (ARJANTİN)

Damien Szifron’un rahatlıkla Türkiye’de de geçebilirmiş diyebileceğiniz altı hikayeden oluşan hınzırca komik şiddet antolojisi. 

Adaletin pek işlemediği bir dünyada haklı intikamlarını arayanların absürt resmi geçidi. Hop, sakin birader/bacım !

 

 

4. MÖSYÖ VERDOUX  (ABD)

 

Charlie Chaplin’in yaşlılığın eşiğinde yaptığı, gerçek bir hikayeden de esinlenen kara komedisi.

 

Ekonomik krizde işinden olup, karısı ve çocuğunu geçindirmek için yaşlı kadınlarla evlenip, öldürerek miraslarına konan ama asla tam nefret edemediğiniz sevimli katilin eşsiz portresi.

 

5. FARGO  (ABD)

Coen biraderlerin (bu filmden esinlenerek yapılan bir dizisi de olan) en iyi işlerinden biri. Hınzırca kara mizahı, insan açgözlülüğünün sınırsızlığını eğlenceli bir şekilde yansıtıyor. 

Bu filmle en iyi kadın oyuncu oscar’ını kazanan Joel Coen’in karısı Frances McDormand her zamanki harika oyunculuğunu sergiliyor hamile şerif rolünde. En küçük roldeki oyuncu bile sırıtmıyor bu bıçak sırtı kara komedide.

 

 

6. PULP FICTION  (ABD)

Quentin Tarantino’nun ödüllere boğulmuş, zekice kurgulanmış kült suç komedisi klasiği.

 

Kalabalık oyuncu kadrosundaki tüm oyuncular hemen hemen kusursuz iş çıkarmışlar. En çok alıntı, gönderme yapılmış filmlerden.

 

 

7. LOCK, STOCK AND TWO SMOKING BARRELS  (İNGİLTERE)

 

Guy Ritchie’nin ilk ve en iyi filmi. Zaman zaman bu seviyeye yaklaşsa da bir daha bu ölçüde tıkır tıkır işleyen bir komedi-macera filmi yapamadı.

 

Dünyaya (bana göre) tüm zamanların en iyi aksiyon filmi oyuncusu Jason Statham’ı tanıtması da cabası.

 

 

8. THE STING  (ABD)

 

G. Roy Hill’in ikinci kez bir araya gelen efsane yakışıklılar Paul Newman ve Robert Redford’u maksimum verimlilikle yönetmiş.

 

Sevimli dolandırıcıların zekice sürprizlerle dolu senaryosuyla rahatlıkla izlenen intikam hikayesi 7 dalda Oscar kazanmıştı.

 EN İYİ BOKS FİLMLERİ

1. RAGING BULL   (ABD – 1980)

Robert DeNiro’nun ikinci ve sonuncu Oscar’ını kazandığı film, usta yönetmen Martin Scorsese ile en verimli işbirliği. 

8 dalda Oscar’a aday olup, sadece ikisini kazanan ve Scorsese’in şaşırtıcı bir şekilde (sanırım şöhret farkıyla) en iyi yönetmen ödülünü Robert Redford’a kaptırdığı film, İtalyan asıllı Amerikalı boksör Jake LaMotta’nın hayatını anlatıyor. Siyah beyaz modern zaman klasiği.

2. ROCKY   (ABD – 1976)

3 filmlik Creed serisini de sayarsak, toplam 8 devam filmine sahip tüm zamanların en ünlü boks filmi ve franchise’ı.

Sylvester Stallone’nun bir daha ulaşamadığı aktörlük ve senaristlik zirvesi. 10 dalda Oscar adayı olup, en iyi film, yönetmen ve kurgu dallarında ödüle uzanan alçak gönüllü “underdog” epiği.

3. ROCCO VE KARDEŞLERİ   (İTALYA – 1960)

İtalya’nın auteur yönetmeni Luchino Visconti’nin Alain Delon’u maksimum verimle yönettiği bir sinema klasiği.

Kaliteli bir Akdeniz melodramı olan film, büyük şehre göç edip, hayata tutunmaya çalışan bir ailenin yaşadığı iniş çıkışları müthiş bir gerçeklilikle veriyor. Venedik Film Festivali Jüri özel ödüllü.

4. MILLION DOLLAR BABY   (ABD - 2004)

Hilary Swank’ın usta yönetmen Clint Eastwood rehberliğinde ikinci Oscar’ını kazandığı film, başlarda dişi bir “Rocky” hikâyesi anlatıyor gibi gözükse de, sonuç başka limanlara da yelken açan özgün bir drama dönüşüyor.

Ödüllere boğulan başarılı filmin geri kalan üç Oscar’ını da Clint Eastwood “yönetmen, yapımcı ve aktör” olarak alıp, eşsiz bir başarıya imza attı.

5. THE SET-UP   (ABD – 1949)

Robert Wise’ın yaşlanmış boksör rolünde Robert Ryan’ı yönettiği, kara film türüne göz kırpan, derinlikli boks dramı sadece 72 dakikalık süresi ile çok sürükleyici.

Artık kariyerinin sonuna gelmiş boksörün geleceği ve onuru arasında bir seçim yapmaya zorlanmasının çelişkisi. Boks sahneleri çok ustaca çekilmiş.

6. THE HURRICANE   (ABD – 1999)

1960’larda geleceği parlak bir boksör iken, ırkçı bir tutuklamayla hatalı olarak yıllarca hapse mahkum edilen Rubin “Hurricane” Carter’ın gerçek hayat hikâyesi.

Denzel Washington, Norman Jewison’ın yönetiminde her zamanki karizmasıyla unutulmayacak bir portre çiziyor.

7. FAT CITY   (ABD – 1972)

Usta yönetmen John Huston’dan biri kariyerinin sonunda (Stacy Keach); biri başında (Jeff Bridges) iki boksörün hikâyesini anlattığı romandan uyarlama boks dramı.

Küçük insanların/boksörlerin küçük dünyası. Kaybetmeye mahkum ama düşlerinden vazgeçmeyenlere bir ağıt