EN İYİ KÖPEKBALIĞI FİLMLERİ

Steven Spielberg’ü ve “Summer Blockbuster” kavramını dünyaya tanıtan “Jaws” (1975) dışında başyapıt diyebileceğimiz başka bir köpekbalığı filmi yoktur. Yine de, geçip giden deniz mevsimine bir selam olarak en iyi köpekbalığı filmlerini listeledim.

6. THE SHALLOWS – ABD – 2016

Blake Lively’nin, peşindeki köpekbalığı ile sıkışmış bir alanda köşe kapmaca oynadığı ve tek başına sürüklediği sağlam bir gerilim drama. 

Annesinin ölümünden sonra kafa dağıtmak için seyahate çıkan Amerikalı genç bir kadının her anlamda yaşam mücadelesi vermesi.

İspanyol aksiyon filmleri yönetmeni Jaume Collet-Serra’dan. 

5. THE REEF – AVUSTRALYA - 2010

Bir büyük beyaz köpekbalığının slasher filmi tadında ava çıktığı bir “Open Water” ve “Jaws” klonu.

Her iki filmin yanına yaklaşamasa da, yeterince gerilimli ve oyalayıcı. Sahneler gerçekçi. Filmde gerçek Avustralya köpekbalıkları kullanılmış.

4. DEEP BLUE SEA – ABD - 1999

Köpekbalığı filmlerini tekrar moda haline getiren ve sonradan iki kötü devam filmiyle bir üçlemeye (umarım) tamamlanan eğlenceli film.

Aksiyon filmlerinin o zamanlar henüz çaptan düşmemiş Fin yönetmeni Renny Harlin’den. Bilimkurgu soslu gerilimde mizah da önemli bir yer tutuyor. Önemli bir oyuncu kadrosu bir araya getirilmiş. 

3. JAWS 2 – ABD - 1978

Jaws film serisinin izlemeye değer tek devam filmi. Bunda usta oyuncu Roy Scheider’lı son film olmasının katkısı büyük. 

İlk filmin kalitesinin yanına yaklaşamamasında anlaşılmaz bir şekilde o güne kadar sadece TV yönetmenliği yapan Fransız Jeannot Scwarz’ın seçilmesi olabilir. Film çok yavaş ilerliyor. Ancak, gerilim başladığı zaman da bunu telafi etmesini biliyor.

2. OPEN WATER – ABD - 2003

Gerçek bir hikâyeden uyarlanan bu küçük ama çok etkileyici film, daha sonra bir üçlemeye dönüştü.

Çok düşük bir bütçe ile bile nasıl bir gerilim yaratılabileceğinin bir dersi gibi adeta. Gerçek olayın ürkütücülüğü yanında köpekbalığı tehdidi ikincil planda kalıyor. Gerilimi yaratan daha çok insanoğlunun doğanın gücü karşısındaki çaresizliği.

1. JAWS – ABD - 1975

Sinema sektörünü değiştiren film. Dünyanın ilk “summer blockbuster”ı. Yönetmen Steven Spielberg’ü dünyaya tanıtan film.

Başından sonuna kadar bir merak ve gerilim temposu içinde ilerleyen film, açık ara sinemanın ürettiği en iyi köpekbalığı filmi.

4. ve son filmiyle dibe vuran, giderek kötüleşen bir film serisine yol açsa da, Jaws sinema durdukça ayakta duracak bir başyapıt. 

EN İYİ RESTORAN FİLMLERİ

 

EN İYİ RESTORAN FİLMLERİ

6. DINNER RUSH – ABD - 2000

İtalyan mutfağının bol kepçe yemekleri ve ateşli aşçıları kıvamında tam bir karakter çalışması. Yönetmen Bob Grimaldi, iki film festivalinde en iyi yönetmen ödülünü almış.

Altının ateşi kademe kademe açılan, yapımı zahmetli bir ravioli gibi izleyeni yavaş yavaş kendine bağlayan bir film. Mafya ile başı belada olan bir restoran sahibi ve elemanlarının heyecanlı bir gecesini anlatan film, pek bilinmeyen bir gizli mücevher.

5. PERFECT SENSE – İNGİLTERE - 2011 

İnsanların beş duyularının (koku duyusundan başlayarak) sırayla kaybolmaya başladığı bir dünyada bir aşçı ile bilim kadının aşkı anlatılıyor. 

Bildiğimiz dünyanın “gözlerimizin” önünde yavaş yavaş değişerek tarihe karışmasının iki insanın sevgisi üzerinden verildiği özgün bir film.

Gerilimli dramların başarılı yönetmeni David Mackenzie’den.

4. RATATOUILLE – ABD - 2007

En iyi animasyon yönetmenlerinden Brad Bird’den çok iyi bir komedi. 

Yemek yapmasını çok iyi bilen bir farenin gizli yardımcılığıyla bir aşçı yamağının giderek usta bir aşçıya evrilmesinin hikâyesi.

Usta komedyenlerin ve veteran karakter oyuncularının seslendirdiği filmi mutlaka orijinal dilinde seyredin (çocuğunuzla seyretmiyorsanız tabi)

En iyi animasyon film oscarı dahil ödüllere boğulmuş bir anime klasiği.

3. BIG NIGHT – ABD - 1996

Stanley Tucci ve Campbell Scott’ın yönetip, oynadığı (Tucci başrolde, Scott küçük bir rolde) film, iki İtalyan kardeşin ABD’de o dönemlerde pek tanınmayan İtalyan mutfağını maddi imkânsızlıklara rağmen idealistçe kabul ettirme çabalarını anlatıyor.

Çok sayıda ödül kazanmış, çok sağlam bir dramedi.

2. THE MENU – ABD - 2022

Mark Mylod’dan korku ve kara mizahı çok iyi harmanlayan bir “Fine dining” gerilimi.

Giderek hayatımıza yerleşen “fine dining” (müşterinin lüks bir restoranda özel ilgi ile ağırlanması) konseptini trajikomik bir şekilde ele alan film, korkutucu ve eğlenceli olmayı başarıyor.

Burada en büyük pay, efsanevi bir şefi oynayan Ralph Fiennes’te.

1. THE COOK, THE THIEF, HIS WIFE & HER LOVER – İNGİLTERE - 1989

Peter Greenaway ustanın zamanında hem dünyayı, hem İstanbul film festivali müdavimlerini şoka soktuğu çarpıcı başyapıtı.

Tutku, yemek, aşk ve ölüm arasında bol cinsellik soslu rengarenk bir dünya kurmayı başaran auteur yönetmen, parlak oyunculuklara paralel işlenmiş şaşırtıcı setlerin etkileyiciliği ile grotesk bir ortamın içine çekip bırakıyor izleyeni.

Sonunda da bomba gibi bir finalle, tıpkı abartılı bir şölenin sonu gibi bitiriyor filmini.

EN İYİ 2. DÜNYA SAVAŞI FİLMLERİ

 EN İYİ 2. DÜNYA SAVAŞI FİLMLERİ

6. THE GREAT ESCAPE  - 1963 - ABD

Hapishaneden kaçış filmlerinin hiç eskimeyen zirvesi. Steve McQueen için yazılan rol hariç gerçek yaşamdan alınmış bir Nazi kampından kaçış hikayesi. 

Almanlar, daha önce çeşitli kamplardan kaçabilmiş birkaç Amerikalı, çoğu İngiliz savaş esirini “kaçılamaz” diye övündükleri bir kampta toplarlar. 

İngiliz subaylar ise 250 kişinin birlikte kaçacağı cüretli bir planı başlatırlar. Mizah ve aksiyonun dengeli bir biçimde verildiği unutulmaz bir klasik.

5. ER RYAN’I KURTARMAK  - 1998 – ABD

Spielberg’in 2. Dünya Savaşı’na epik yorumu.

Tom Hanks başta (kadın oyuncu içermeyen) müthiş bir oyuncu kadrosu var. 

Spielberg’in özellikle Normandiya kıyısındaki 20 dakikalık çok kanlı ve gerçekçi açılış sahnesi, sinema dersi niteliğinde. Uzun zamandır iyi bir film üretemeyen ustanın en iyi filmi.

4. CEHENNEMDE İKİ DEVRE  - 1963 - Macaristan

Yönetmen Zoltan Fabri, Ukrayna’da geçen gerçek bir olayı Macaristan’a taşımış. Hitler’in doğum gününde Naziler, Macar esirlerle bir maç düzenler. Macar takımının en önemli oyuncusu eski Milli oyuncu Onodi’dir. 

İnsani koşullar sağlanması karşılığında kaptanlığı ve antrenörlüğü kabul eden Onodi, arkadaşları ile fırsatını bulduğunda firar ederler. Ancak, yakalanıp, maça çıkmaya zorlanırlar. Gerisi tarihin epik bir sayfasının kusursuz aktarımı.

 

3. HAYAT GÜZELDİR  – 1997 - İTALYA

Nazilerin 2. Dünya Savaşı’nda yarattıkları dehşeti komedi sosuyla verebilmek büyük bir cesaret işiydi. 

Roberto Benigni bu işten aktör-yönetmen olarak alnı ak olarak çıkmış. Oscar dahil sayılamayacak kadar ödüllere boğulan film, şöhretini tam anlamıyla hak ediyor. Finali yıllarca aklınızdan çıkmayacaktır.

2. BÜYÜK DİKTATÖR  - 1940 - ABD

Sinemanın en büyük ustası Charles Chaplin’in ilk sesli filmi. Bir insanlık manifestosu. Hitler ve Mussolini’yi ti’ye aldığı muhteşem klasik. 

ABD, henüz Hitler ile savaşa girmediği için Chaplin’e engellemeye bile çalışmıştı. Gerisi tarih. Sinema tarihinin en büyük taşlaması.

https://youtu.be/pHZ46sQkzqU

1. GEL VE GÖR – 1985 - SSCB

Herhalde savaşın dehşet boyutlarını hiçbir film Elem Klimov’un “Gel ve Gör”ü kadar kusursuz bir şekilde yansıtamamıştır.

Bir tüfek bulduktan sonra Nazilere karşı çarpışan Sovyet direniş kuvvetlerine katılan Belaruslu bir çocuğun attığı her adımda karşılaştığı korkunç deneyimler, bazen sürreal bazen sert/şiirsel bir gerçeklikle beyazperdeye yansıtılmış.

Yönetmen ve senaristin gerçek deneyimlerinden yola çıkarak kotardığı hikâye, henüz aşılamamış bir modern zaman anti-savaş klasiği. 

https://youtu.be/NJYOg4ORc1w

 EN İYİ 1. DÜNYA SAVAŞI FİLMLERİ

6. THE AFRICAN QUEEN ( JOHN HUSTON / 1951 / ABD )

Hollywood’un iki devi (bu filmle Oscar alan) Bogart ve (oscar adayı) Hepburn usta yönetmen John Huston yönetiminde harika bir kimya yakalamışlar.

I.  Dünya Savaşı’nı fon olarak kullanan bu özgün aşk filmi büyük beğeni ve ödüllerle karşılanmıştı.

5. JOHNNY GOT HIS GUN ( DALTON TRUMBO / 1971 / ABD )

ABD’li Faşist senatör McCarthy’nin 1950 lerdeki cadı avı döneminde Hollywood’da haksız yere kara listeye aldırdığı usta senarist Dalton Trumbo’nun kendi romanından uyarladığı tek yönetmenlik denemesi.

Savaşta görme, konuşma, duyma yetilerini ve uzuvlarını kaybetmiş bir askerin (Timothy Bottoms) trajik hikayesini anlatan filmden parçalar Metallica’nın “One” şarkısının video klibinde kullanılmıştı.

https://youtu.be/mmKSurbHZpc

4. GALLIPOLI ( PETER WEIR / 1981 / AVUSTRALYA )

Peter Weir’in Mel Gibson gibi genç aktörlerle kotardığı, sadece son bölümü Gelibolu’da geçen savaş karşıtı filmi.

İngilizlerin emperyalist boyunduruğu altındaki Avustralya ve Yeni Zelandalı askerlerin, ülkelerinden binlerce kilometre uzaklığında kendilerine ait olmayan bir savaşa nasıl sürüklenip, olgun başaklar gibi biçildiklerinin epik öyküsü.

https://youtu.be/fhSTRrbGnMs

3. ALL QUIET ON THE WESTERN FRONT ( EDWARD BERGER / 2022 / ALMANYA )

Son Oscarlarda en iyi film ödülü alması gerekirken, sadece en iyi Yabancı Film Oscarı ile yetinen film, listemin başındaki 1930 tarihli filmin yeniden çevrimi.

Gerçekçi savaş sahneleri, savaşın anlamsızlığını ve vahşetini dolaysız bir şekilde yansıtıyor. Romandan ve orijinal filmden ayrılan sonu yine de çarpıcı ama orijinali daha güçlü bir mesaj veriyordu. 

2. PATHS OF GLORY (STANLEY KUBRICK / 1957 / ABD )

Auteur yönetmen, büyük usta Stanley Kubrick’ten hem 1. Dünya Savaşı, hem de mahkeme draması.

İhanet ile yargılanan askerlerini savunmakla görevli avukat subay rolünde Kirk Douglas en iyi oyunlarından birini veriyor. Tüm zamanların en iyi savaş karşıtı filmlerinden birini de ancak Kubrick gibi bir usta yaratabilirdi zaten.

1. ALL QUIET ON THE WESTERN FRONT ( LEWIS MILESTONE / 1930 / ABD )

Erich M. Remarque’ın savaş karşıtı klasik romanının muhteşem uyarlaması. I. Dünya Savaşı’nın Batı cephesinde yitip giden gencecik filizlerin trajik hayatları.

Lewis Milestone’a Oscarlarda en iyi yönetmen ödülünü getiren; yaklaşık bir asır sonra bile sapasağlam ayakta duran zamansız bir klasik.