EN İYİ 2. DÜNYA SAVAŞI FİLMLERİ

 EN İYİ 2. DÜNYA SAVAŞI FİLMLERİ

6. THE GREAT ESCAPE  - 1963 - ABD

Hapishaneden kaçış filmlerinin hiç eskimeyen zirvesi. Steve McQueen için yazılan rol hariç gerçek yaşamdan alınmış bir Nazi kampından kaçış hikayesi. 

Almanlar, daha önce çeşitli kamplardan kaçabilmiş birkaç Amerikalı, çoğu İngiliz savaş esirini “kaçılamaz” diye övündükleri bir kampta toplarlar. 

İngiliz subaylar ise 250 kişinin birlikte kaçacağı cüretli bir planı başlatırlar. Mizah ve aksiyonun dengeli bir biçimde verildiği unutulmaz bir klasik.

5. ER RYAN’I KURTARMAK  - 1998 – ABD

Spielberg’in 2. Dünya Savaşı’na epik yorumu.

Tom Hanks başta (kadın oyuncu içermeyen) müthiş bir oyuncu kadrosu var. 

Spielberg’in özellikle Normandiya kıyısındaki 20 dakikalık çok kanlı ve gerçekçi açılış sahnesi, sinema dersi niteliğinde. Uzun zamandır iyi bir film üretemeyen ustanın en iyi filmi.

4. CEHENNEMDE İKİ DEVRE  - 1963 - Macaristan

Yönetmen Zoltan Fabri, Ukrayna’da geçen gerçek bir olayı Macaristan’a taşımış. Hitler’in doğum gününde Naziler, Macar esirlerle bir maç düzenler. Macar takımının en önemli oyuncusu eski Milli oyuncu Onodi’dir. 

İnsani koşullar sağlanması karşılığında kaptanlığı ve antrenörlüğü kabul eden Onodi, arkadaşları ile fırsatını bulduğunda firar ederler. Ancak, yakalanıp, maça çıkmaya zorlanırlar. Gerisi tarihin epik bir sayfasının kusursuz aktarımı.

 

3. HAYAT GÜZELDİR  – 1997 - İTALYA

Nazilerin 2. Dünya Savaşı’nda yarattıkları dehşeti komedi sosuyla verebilmek büyük bir cesaret işiydi. 

Roberto Benigni bu işten aktör-yönetmen olarak alnı ak olarak çıkmış. Oscar dahil sayılamayacak kadar ödüllere boğulan film, şöhretini tam anlamıyla hak ediyor. Finali yıllarca aklınızdan çıkmayacaktır.

2. BÜYÜK DİKTATÖR  - 1940 - ABD

Sinemanın en büyük ustası Charles Chaplin’in ilk sesli filmi. Bir insanlık manifestosu. Hitler ve Mussolini’yi ti’ye aldığı muhteşem klasik. 

ABD, henüz Hitler ile savaşa girmediği için Chaplin’e engellemeye bile çalışmıştı. Gerisi tarih. Sinema tarihinin en büyük taşlaması.

https://youtu.be/pHZ46sQkzqU

1. GEL VE GÖR – 1985 - SSCB

Herhalde savaşın dehşet boyutlarını hiçbir film Elem Klimov’un “Gel ve Gör”ü kadar kusursuz bir şekilde yansıtamamıştır.

Bir tüfek bulduktan sonra Nazilere karşı çarpışan Sovyet direniş kuvvetlerine katılan Belaruslu bir çocuğun attığı her adımda karşılaştığı korkunç deneyimler, bazen sürreal bazen sert/şiirsel bir gerçeklikle beyazperdeye yansıtılmış.

Yönetmen ve senaristin gerçek deneyimlerinden yola çıkarak kotardığı hikâye, henüz aşılamamış bir modern zaman anti-savaş klasiği. 

https://youtu.be/NJYOg4ORc1w

 EN İYİ 1. DÜNYA SAVAŞI FİLMLERİ

6. THE AFRICAN QUEEN ( JOHN HUSTON / 1951 / ABD )

Hollywood’un iki devi (bu filmle Oscar alan) Bogart ve (oscar adayı) Hepburn usta yönetmen John Huston yönetiminde harika bir kimya yakalamışlar.

I.  Dünya Savaşı’nı fon olarak kullanan bu özgün aşk filmi büyük beğeni ve ödüllerle karşılanmıştı.

5. JOHNNY GOT HIS GUN ( DALTON TRUMBO / 1971 / ABD )

ABD’li Faşist senatör McCarthy’nin 1950 lerdeki cadı avı döneminde Hollywood’da haksız yere kara listeye aldırdığı usta senarist Dalton Trumbo’nun kendi romanından uyarladığı tek yönetmenlik denemesi.

Savaşta görme, konuşma, duyma yetilerini ve uzuvlarını kaybetmiş bir askerin (Timothy Bottoms) trajik hikayesini anlatan filmden parçalar Metallica’nın “One” şarkısının video klibinde kullanılmıştı.

https://youtu.be/mmKSurbHZpc

4. GALLIPOLI ( PETER WEIR / 1981 / AVUSTRALYA )

Peter Weir’in Mel Gibson gibi genç aktörlerle kotardığı, sadece son bölümü Gelibolu’da geçen savaş karşıtı filmi.

İngilizlerin emperyalist boyunduruğu altındaki Avustralya ve Yeni Zelandalı askerlerin, ülkelerinden binlerce kilometre uzaklığında kendilerine ait olmayan bir savaşa nasıl sürüklenip, olgun başaklar gibi biçildiklerinin epik öyküsü.

https://youtu.be/fhSTRrbGnMs

3. ALL QUIET ON THE WESTERN FRONT ( EDWARD BERGER / 2022 / ALMANYA )

Son Oscarlarda en iyi film ödülü alması gerekirken, sadece en iyi Yabancı Film Oscarı ile yetinen film, listemin başındaki 1930 tarihli filmin yeniden çevrimi.

Gerçekçi savaş sahneleri, savaşın anlamsızlığını ve vahşetini dolaysız bir şekilde yansıtıyor. Romandan ve orijinal filmden ayrılan sonu yine de çarpıcı ama orijinali daha güçlü bir mesaj veriyordu. 

2. PATHS OF GLORY (STANLEY KUBRICK / 1957 / ABD )

Auteur yönetmen, büyük usta Stanley Kubrick’ten hem 1. Dünya Savaşı, hem de mahkeme draması.

İhanet ile yargılanan askerlerini savunmakla görevli avukat subay rolünde Kirk Douglas en iyi oyunlarından birini veriyor. Tüm zamanların en iyi savaş karşıtı filmlerinden birini de ancak Kubrick gibi bir usta yaratabilirdi zaten.

1. ALL QUIET ON THE WESTERN FRONT ( LEWIS MILESTONE / 1930 / ABD )

Erich M. Remarque’ın savaş karşıtı klasik romanının muhteşem uyarlaması. I. Dünya Savaşı’nın Batı cephesinde yitip giden gencecik filizlerin trajik hayatları.

Lewis Milestone’a Oscarlarda en iyi yönetmen ödülünü getiren; yaklaşık bir asır sonra bile sapasağlam ayakta duran zamansız bir klasik.  

SON 10 YILIN YIL BAZINDA EN İYİ FİLMLERİ. Nisan 2013’te başladığım “DAĞITIM KANALI” dergisi sinema yazarlığında 10. Yılım şerefine son 10 yılın en iyi filmlerini listeledim.

2013

1. 1. MANDALİNALAR (SAVAŞ, DRAM – ZAZA URUSHADZE – ESTONYA/GÜRCİSTAN)
2. 2. SNOWPIERCER (B.Kurgu, Macera, Dram – Bong Joon Ho – G.Kore)
3. 3. GRAVITY (Gerilim, Dram – Alfonso Cuaron – İngiltere)
4. 4. SECRET LIFE OF WALTER MITTY (Romantik Komedi – Ben Stiller – ABD)

2014

1. 1. WILD TALES (Komedi, Gerilim – Damian Szifron – Arjantin)
2. 2. PREDESTINATION (B.Kurgu –Spierig Bros – Avustralya/ABD)
3. 3. WHAT WE DO IN THE SHADOWS (Komedi –Taika Waititi – Y.Zelanda)
4. 4. GRAND BUDAPEST HOTEL (Komedi – Wes Anderson – ABD)

2015

1. 1. MAD MAX : FURY ROAD (B.Kurgu, Macera – George Miller – Avustralya)
2. 2. WHERE TO INVADE NEXT (Belgesel, Komedi – Michael Moore – ABD)
3. 3. EX-MACHINA (B.Kurgu – Alex Garland – ABD)
4. 4. BAK KİM DÖNMÜŞ (Komedi – David Wnendt – Almanya)

2016

1. 1. I, DANIEL BLAKE (Dram – Ken Loach – İngiltere)
2. 2. KEDİ (Belgesel – Ceyda Torun – Türkiye)
3. 3. ARRIVAL (B.Kurgu, Dram – Denis Villeneuve – Kanada/ABD)
4. 4. TRAIN TO BUSAN (Korku – Sang He Yeon – G.Kore)

2017

1. 1. LOGAN (B.Kurgu, Macera – James Mangold – ABD)
2. 2. BLADE RUNNER 2049 (B.Kurgu, Dram – Denis Villeneuve – Kanada/ABD)
3. 3. LOVING VINCENT (Animasyon, Belgesel, Dram –Dorota Kobiela – Polonya/ABD)
4. 4. GET OUT (Korku, Gerilim – J.Peele – ABD)

2018

1. 1. ÖLÜMLÜ DÜNYA (KOMEDİ , AKSİYON – ALİ ATAY – TÜRKİYE)
2. 2. BOHEMIAN RHAPSODY (Dram – Bryan Singer&Dexter Fletcher – İngiltere/ABD)
3. 3. SPIDER-MAN INTO THE SPIDER VERSE (Animasyon, B.Kurgu – Peter Ramsay – ABD)
4. 4. A QUIET PLACE (Korku, Dram – John Krasinski – ABD)

2019

1. 1. PARASITE (KOMEDİ, DRAM – BONG JOON HO – G.KORE)
2. 2. JOJO RABBIT (Komedi, Dram – Taika Waititi – Y.Zelanda/ABD)
3. 3. DOCTOR SLEEP (Korku – Mike Flanagan – ABD)
4. 4. SORRY, WE MISSED YOU (Dram – Ken Loach – İngiltere)

2020

1. 1. MY OCTOPUS TEACHER (Belgesel – Pippa Ehrlich – G.Afrika)
2. 2. EMPTY MAN (Korku – David Prior – ABD)
3. 3. THE FATHER (Dram – Florian Zeller – Fransa/İngiltere)
4. 4. PROMISING YOUNG WOMAN (Gerilim, Dram – Emerald Fennell – İngiltere/ABD)

2021

1. 1. SPIDER-MAN : NO WAY HOME (B.Kurgu, Dram – Jon Watts – ABD)
2. 2. DUNE : PART ONE (B.Kurgu – Denis Villeneuve – Kanada/ABD)
3. 3. DON’T LOOK UP (Komedi – Adam McKay – ABD)
4. 4. A HERO (Dram – Asghar Fahradi – İran)

2022

1. 1. BATI CEPHESİNDE YENİ BİR ŞEY YOK (Savaş, Dram – Edward Berger – Almanya)
2. 2. BANSHEES OF ISHERIN (Komedi, Dram – Martin McDonagh – İrlanda)
3. 3. EVERYTHING EVERYWHERE ALL AT ONCE (B.Kurgu, Macera, Komedi – D.Kwan/D.Schnert – ABD)
4. 4. RRR (Macera, Dram – S.S. Rajamouli – Hindistan)

 YARIM ASIRLIK HAZİNELER  – 1973’ün EN İYİ 8 FİLMİ

8. HIGH PLAINS DRIFTER   (ABD)

Clint Eastwood’un yönettiği ikinci filmde ileride usta bir yönetmen olacağının ipuçlarını bulabilirsiniz.

Western janrının kasabaya gelen yabancı klişesine ferahlatıcı bir yenilik getiren film sıkılmadan izleniyor.

7. GELİN   (TÜRKİYE)

Türk sinemasının başyapıtlarından. Büyük usta Lütfi Ö. Akad’ın Göç üçlemesinin ilk filmi. 

Oyunculuğunu sevmediğim Hülya Koçyiğit’in parlak bir oyunculuk gösterdiği ve tüm rollerin kusursuz canlandırıldığı film, Türk sinemasını yüz aklarından. 

6. MY NAME IS NOBODY   (İTALYA)

O dönem son demlerini yaşayan spagetti western janrına görkemli bir veda. Amerikan filmlerinin usta oyuncusu Henry Fonda yaşlanmış bir silahşör rolünde.

Terence Hill (Mario Girotti’nin sahne adı), Henry Fonda’ya hayran genç silahşör rolünde filmin mizahı unsurunu oluşturuyor.

5. BADLANDS   (ABD)

1950’lerdeki gerçek bir olaydan esinlenmiş Terrence Malick (ilk filmi) klasiği, yarım asır sonra bile güncelliğini ve gücünü koruyor.

Psikopat bir çiftin ABD’de kendi ailelerinden başlayarak çıktıkları katliam yolculuğunun öyküsü.

4. SERPICO   (ABD)

New York’un Rüşvetçi yozlazmış polis düzenine tek başına karşı durmaya çalışan Serpico’nun gerçek olaylara dayanan hikâyesi.

Sidney Lumet ustanın mükemmel yönetiminde Baba ve Baba II filmlerinin arasında çevirdiği bu filmde Al Pacino’yu izlemek eşsiz bir tecrübe.

3. THE EXORCIST - ŞEYTAN   (ABD)

William Peter Blatty’nin çoksatan romanından uyarlama, gişeler önünde uzun kuyruklar oluşturmuş bir korku klasiği. William Friedkin’in en iyi filmi.

Hem seyirci, hem eleştirmenlerin bayıldığı film, tüm zamanların en kârlı filmlerinden biri oldu. Daha sonra biri çok başarısız, biri başarılı iki devam filmi çekildi. 3. Filmi bizzat romanın yazarı Blatty çekti.

2. PAPILLON - KELEBEK   (ABD)

Haksız yere kürek cezasına çarptırılan küçük çaplı bir Paris dolandırıcısı Henri Charriere’in (Kelebek) gerçek hayat hikayesini anlattığı kitaptan uyarlama filmde Steve McQueen ve Dustin Hoffman sinema tarihinin en unutulmaz ikililerinden birine imza atıyorlar.

Her anı sürükleyici olan bu macera klasiği Franklin J. Schaffner’in usta yönetiminde su gibi akıyor.

1. THE WICKER MAN   (İNGİLTERE)

Slow-burn denilen ağır ağır gelişen bir gerilimi içeren korku-gerilim klasiği, tarikat mantı(ksızlı)ğını da gözler önüne seriyor. Filmin uzun versiyonunu seyredin mutlaka.

Nicolas Cage’in oynadığı utandırıcı derecede kötü bir yeniden çevrimi yapıldı yıllar sonra.