EN İYİ KURTULUŞ SAVAŞI FİLMLERİ

Emperyalizme karşı dünyada verilen ilk büyük savaşın, Kurtuluş Savaşı’nın Ulu önder Atatürk ve silah arkadaşları tarafından 1922’de kazanılmasının üzerinden tam 100 yıl geçti. Sonsuza kadar yaşayacak Türkiye Cumhuriyeti için Kurtuluş Savaşı’nda geçen en iyi filmleri yazdım.

6. MEÇHUL KAHRAMANLAR (AGAH HÜN - 1958)

Ayhan Işık ve Gülistan Güzey’in iki Kuva-yı Milliye kahramanı olarak yaşadığı aşkın fonda  yer aldığı film aksiyonu ile de ön plana çıkıyor. Hulusi Kentmen de unutulmaz bir portre çizmiş. 

Tiyatro ve sinemanın devlerinden Agah Hün’ün yönettiği az sayıda filmden biri.

https://youtu.be/IdZLdXXeXs8

5. İNGİLİZ KEMAL LAWRENCE’E KARŞI (LÜTFİ Ö. AKAD - 1952)

Gerçek bir Kurtuluş Savaşı kahramanı olan Fenerbahçe boksörü Esat Tomruk’un hayat hikayesinden esinlenmiş. İstanbul’a hiç gelmemiş Arabistanlı Lawrence da filme dahil edilmiş gişe cazibesi açısından. Hala bozulmamış dokusuyla işgal yılları havasını buram buram yansıtan güzel İstanbul görüntüleri de cabası.

Türk sinemasının auteur yönetmeni Lütfi ö. Akad’dan. 

https://youtu.be/-MSmPGeDqtk

4. KALPAKLILAR (NEJAT SAYDAM - 1959)

 

Samim Kocagöz’ün ünlü romanından uyarlama. Sadri Alışık – Çolpan İlhan çifti çok etkili bir oyun çıkarmışlar. 

Kuvvacı Talip Bey, işgal kuvvetleri ile çalışan babasından malumat alabilmek için paşa kızı ile yakınlık kurar. Gerisi aşk, fedakarlık, vatanperverlik ve 1920 ler kılığındaki 1959’un güzel İstanbul’u. 

https://youtu.be/FzSo-DxmcEc

3. VURUN KAHPEYE (ORHAN AKSOY - 1964)

Halide Edip Adıvar’ın ünlü romanından uyarlama. Günümüzde de Cumhuriyetimizin başına bela olan yobazlık virüsünün o dönemde de alçaklığıyla iyi ve güzel olan her şeye saldırışının ve ihanetin öyküsü.

Gencecik bir Hülya Koçyiğit, günümüzdeki halini yadsırcasına tam bir Cumhuriyet kadınına can verirken; filmin asıl ağır topu müthiş bir kötü adam olan Ali Şen. Üç kez sinemaya aktarılan romanın en iyi uyarlaması bu.

https://youtu.be/or3TinRBhsE

2. DÜŞMAN YOLLARI KESTİ (OSMAN F. SEDEN - 1959)

Döneminin ötesinde, psikolojik gerilim altyapısına sahip bir başyapıt. Sadri Alışık ve Eşref Kolçak’ın karşılıklı oyunculuk gösterisi aslında İstanbul’dan, salon filmlerinden çok çıkmayan Osman F. Seden’e de en iyi filmini çektirmiş çilekeş Anadolu topraklarında.

Aynı zamanda çok iyi bir yol filmi.

https://youtu.be/kCiCX_sfkcA

1. BİR MİLLET UYANIYOR (ERTEM EĞİLMEZ - 1966)

1932’de Muhsin Ertuğrul tarafından çekilmişti. Ertem Eğilmez’in elinde daha iyi bir filme, seksenler çocuklarının her Cumhuriyet Bayramı’nda izlediği bir başyapıta dönüşmüş.

Her rol mükemmel oynanmışken, Münir Özkul usta bir nebze daha parlamış. Her Türk’ün seyretmesi gereken klasik.

https://youtu.be/w-B2-PVuFkU

 EN İYİ SPAGETTI (İTALYAN) WESTERN FİLMLERİ

7. BÜYÜK VURUŞMA (SERGIO SOLLIMA - 1967)

Lee Van Cleef ile Thomas Milian’ın kedi-fare oyunu şeklinde geçen heyecanlı kovalamacası alttan alta da sağlam bir sosyal eleştiri içeriyor.

6. BÜYÜK SESSİZLİK (SERGIO CORBUCCI - 1968)

Dilsiz kahramanımızın (Jean-Louis Trintignant) karşısında psikopat rollerinin büyük aktörü Klaus Kinski’yi göreceğiniz film, kar altında geçen değişik atmosferi ile ayrıksı bir western çizgisinde.

5. BİR AVUÇ DOLAR (SERGIO LEONE - 1964)

Sergio Leone ustanın ünlü üçlemesinin ilk filmi. Akira Kurosawa’nın "Yojimbo" filminin izinsiz bir uyarlaması. 

Spagetti western janrını yaratan tarihi film, Clint Eastwood’u da Hollywood’a tekrar tanıtmıştı. İtalyan sinemasının en büyük aktörü Gian Maria Volonte düşman iki aileden birinin reisi rolünde her zamanki gibi kusursuz.

 

4. BENİM ADIM HİÇ KİMSE (TONINO VALERI - 1973)

 

O dönem son demlerini yaşayan spagetti western janrına görkemli bir veda. Amerikan filmlerinin usta oyuncusu Henry Fonda yaşlanmış bir silahşör rolünde.

Terence Hill (Mario Girotti’nin sahne adı), Henry Fonda’ya hayran genç silahşör rolünde filmin mizahı unsurunu oluşturuyor.

3. BİR KAÇ DOLAR DAHA İÇİN (SERGIO LEONE - 1965)

Sergio Leone ustanın ünlü üçlemesinin ikinci filmi. Lee Van Cleef desteğiyle Clint Eastwood yıldızını iyice parlatıyor. 

Filmin asıl büyük kozu ise iki ödül avcısı anti-kahramanın peşinde olduğu kaçak rolündeki eşsiz oyuncu Gian Maria Volonte. 

2. BİR ZAMANLAR BATI’DA (SERGIO LEONE - 1968)

Sergio Leone’nin ünlü üçlemesinden sonra çektiği bir o kadar epik ve eşsiz başyapıtı. Senaryoda sonradan korku filmlerinin üstadı olacak Dario Argento’nun da payı var.

Amerikan westernlerine bir selam sarkıtırken, İtalyan havasını da sonuna kadar taşıyan bir klasik. 

Amerikan filmlerinin katıksız iyi adamı Henry Fonda’dan kusursuz bir kötü adam yaratmış auteur yönetmen. Armonikalı gizemli adam rolünde Charles Bronson da hayatının rolünü veriyor, tıpkı güzelliğinin doruğundaki Claudia Cardinale gibi. 

1. İYİ, KÖTÜ, ÇİRKİN (SERGIO LEONE - 1966)

Sergio Leone ustanın sadece spagetti western tarihinin değil, tüm western tarihinin en iyi üçlemesinin müthiş finali, aşılmaz bir başyapıt. 

Clint Eastwood, Lee Van Cleef ve Eli Wallach’dan muhteşem bir epik western.

Bir dakikasında bile sıkılmayacağınız 160 dakikalık destansı film, spagetti western janrının bir çığ gibi büyümesini ve tüm dünyada tanınmasını sağlamıştı.

Açtığı yoldan biz Türkler dahil bir çok ulus gitti ve kendilerine özgü westernler yarattılar.

 YEŞİLÇAM’IN EN İYİ 5 FUTBOL FİLMİ

5. AŞK TUTULMASI (MURAT ŞEKER – 2008)

Futbol totemleriyle kafayı bozmuş fanatik Fenerbahçeli yakışıklı delikanlı ile güzel bir kızın yavaş yavaş ısınan aşk hikâyesinde Fenerbahçe de önemli bir katalizör görevi görüyor.

Kahramanımızın, kendisi de Fenerbahçeli olduğu halde müstakbel damadından pek hazzetmeyen kayınpederi ile mücadelesi de cabası.

Yönetmen, filmini kadınların da erkeklerin de ilgisini canlı tutacak (yapılması çok zor olan) bir romantizm-futbol aşkı çizgisinde tutmayı başarmış.

4. İNEK ŞABAN (OSMAN F. SEDEN – 1978)

 

Kemal Sunal’ın filmlerinde zaman zaman komedi unsuru olarak kullanılan “karıştırılan ikizler” trüğünün başarılı bir uygulaması. Bir karpuzcu ile benzerliği sayesinde mecburen yerine geçtiği hovarda ve ünlü kalecinin mizahi hikâyesi.

Kemal Sunal’ın en iyi işlerinden değil ama başta Dinçer Çekmez (bana Mazlum’un getirin !) olmak üzere yardımcı karakter oyuncularından azami verim alınan komik bir film olmuş. 

3. GOL KRALI (KARTAL TİBET - 1980)

Aziz Nesin’in ilk baskısı 1957 yılında yapılan çoksatan romanından yıllar sonra yapılan ama güncelliğini maalesef bugün bile pek kaybetmemiş bir uyarlama.

Köklü ve varlıklı bir ailenin son erkek temsilcisi olan Sait Hopsait’in güçsüz, silik bir tipken devasız aşkı uğruna konfor alanının dışına çıkarak çok iyi bir futbolcuya dönüşmesinin Nesin’in hicvin doruklarındaki kaleminden yansıması.

Film de seyirciyi 1980 yılının Fenerbahçeli ve Beşiktaşlı oyuncuları figüranlığında eğlenceli bir çizgide eğlendiriyor. Romanın çizgisine ulaşamasa da yine de belirli bir sosyal taşlama kalitesi mevcut.  

2. YA YA YA ŞA ŞA ŞA (ÜMİT EFEKAN – 1985)

Komedi filmlerine dozunda bir dramı başarıyla eklemek gibi zor bir iş başarılmış. 3. Ligden Fenerbahçe’ye uzanacak yetenekte bir kapıcı çocuğunun trajikomik hikayesi. 

Paranın ve şöhretin ezici gücü olanca gerçekçiliğiyle resmediliyor. Futbolun sosyo-ekonomik yönü hakkında zamansız bir mesajı var. 

Filmin diğer güçlü yanı da İlyas Salman - Münir Özkul ikilisinin müthiş oyunculukları. 

1. DAR ALANDA KISA PASLAŞMALAR (SERDAR AKAR – 2000)

Başkanıyla, hocasıyla, futbolcusuyla ve taraftarıyla amatör bir takımın (Esnafspor) profesyonelce anlatılmış öyküsü. 

Gerçek bir olaydan esinlenen film, “Hayat fena halde futbola benzer " sloganına uygun bir paralellikte işliyor. Filmde 90 ların ünlü futbolcularının da küçücük rolleri var. 

Özellikle Savaş Dinçel ustanın döktürdüğü filmde, Müjde Ar ve Erkan Can da çok iyi performanslar vermişti.

 

EN İYİ RUS EDEBİYATI UYARLAMALARI

 

6. TANRI OLMAK ZOR   (ALMANYA/1989)

Sovyetler Birliği’nin en büyük bilimkurgu yazarları Arkadi ve Boris Strugatski kardeşlerin 1964 tarihli romanlarından bir uyarlama.

İnsanlık, Dünya’ya çok benzeyen ama insanların orta çağda yaşadığı bir gezegene gözlemciler göndermiştir. Bu gezegenin gidişatına müdahale etmelerine izin verilmeyen bu gözlemcilerin amacı bu karanlık çağı kayıt altına almaktır.

Seksenlerin fantastik film estetiği içinde çevrilmiş düşündürücü bir yapıt.

5. CRIME AND PUNISHMENT   (ABD/1935)

Fyodor Dostoyevski’nin ölümsüz başyapıtı defalarca beyazperdeye aktarılmıştır. 

Siyah-beyaz dönemin en büyük karakter oyuncularından Peter Lorre, çelişkili katil Raskolnikov rolünü yine bir eldiven gibi üzerine uydurmuş. 

Dönemin büyük yönetmeni Josef von Sternberg’den alçakgönüllü bir uyarlama.

 

4. KARAMAZOV KARDEŞLER   (ABD/1958)

Fyodor Dostoyevski’nin epik romanının bu Hollywood uyarlamasında Yul Brynner babası ile sorunları olan büyük evlat rolünde muhteşem bir portre çiziyor. 

Usta yönetmen Richard Brooks, devasa romanı sinemaya aktarmanın süresel zorluğundan dolayı psikolojik ögeleri biraz es geçerek, daha melodram ögelerine yaslanmış. Bu filme belli bir dezavantaj getirse de izlemeye değer bir sonuç çıkmış.

3. TARAS BULBA   (ABD/1962)

Nikolay Gogol’dan uyarlanan filmde Yul Brynner’dan yine unutulmaz bir portre izliyoruz. Oğlu rolündeki Tony Curtis de hiç sırıtmadan oynamış.

Geleneksel ile geleceğin çatışması nesil farkı üzerinden verilmiş. Dönemin kartpostal çocuğu Tony Curtis üzerinden eklenen gereksiz bir yan aşk öyküsü, filmin temposunu biraz zedelese de; Yul Brynner’ın dinamik oyunculuğu ve J.Lee Thompson’ın özellikle  Kazakların savaş sahnelerindeki yönetimi görmeye değer. 

2. SELVİ BOYLUM AL YAZMALIM   (TÜRKİYE/1977)

Usta Kırgız yazar Cengiz Aytmatov’un “Al Yazmalım” hikayesinin serbest bir uyarlaması. Atıf Yılmaz yönetiminde T. Şoray, K. İnanır ve özellikle de Ahmet Mekin’in unutulmaz performansları. 

Aşkı en güzel anlatan filmlerden biri. Cahit Berkay’ın muhteşem müzikleri, ezberlenmiş replikleri ile eskimeyen bir klasik. 

“ – Sevgi neydi ? “, “ Sevgi emekti. “

 

1. ANA   (SSCB/1926)

Oğlunun siyasi hareketlere bulaşmasını istemeyen annenin hikâyesi. Buna engel olamayan ana, zamanla bilinçlenecek ve sınıfının kavgasında öncü bir devrimci olacaktır.

1905 Marksist devrimini filmin devrimci özü kadar devrimci bir çekim ile aktaran auteur yönetmen Pudovkin, Maksim Gorky’nin ölümsüz eserinden bir sessiz sinema klasiği yaratmıştır.

 

EN İYİ VAMPİR FİLMLERİ

1922’de Alman dışavurumcu akımının ustası F.W.Murnau, Bram Stoker’ın “Dracula” romanını ilk defa sinemaya uyarlar. İzinsiz bir uyarlama olduğu için filmin adı “Nosferatu, Bir Dehşetin Senfonisi” olur. 

Vampir filmlerinin 100. Yılında en iyi vampir filmlerini yazdım.

 

7. 30 DAYS OF NIGHT (2007)

Bir grafik romandan uyarlanan filmde, Alaska’nın kuzey kutbuna yakın bir bölgesinde 30 günlük gece döneminde kasabayı istilaya gelen vampir klanı ile hesaplaşmak zorunda kalan kasaba halkının dehşet verici öyküsü.

Etkileyici atmosferi ile kasabalıların soğuk yalnızlığını film boyunca iliklerinize kadar hissediyorsunuz.

6. HORROR OF DRACULA (1958)

İngilizlerin korku filmleriyle efsaneleşecek olan Hammer Film Stüdyoları’nı yaratan film. 

Christopher Lee’nin daha sonra defalarca tekrarlayacağı role ilk soyunuşu. Yönetmen Terence Fisher da korku türünün efsanelerinden oldu ilerleyen yıllarda. 

1931 tarihli ABD versiyonundan bir nebze daha iyi.

5. LET THE RIGHT ONE IN  (2008)

Soğuk İsveç’ten kan dondurucu bir modern vampir klasiği. 

Arkadaşlarınca hor görülüp, itilip kakılan bir çocuk komşu kızında şefkati ve aşkı bulacaktır. Tabii kızın bir vampir olması olayları ilginçleştirir. 

Sonradan ABD versiyonu da yapıldı ama orijinali daha iyi.

4. BRAM STOKER’S DRACULA   (1992)

Francis F. Coppola’nın belki de son iyi filmi. 

Rolünde fazlasıyla sırıtan Keanu Reeves dışında bol yıldızlı kadrodan tam bir oyunculuk gösterisi. 

Dönemini iyi yansıtan, aslına sadık bir Dracula uyarlaması.

3. WHAT WE DO IN THE SHADOWS   (2014)

Taika Waititi’nin kült komedi klasiği daha sonra sit-com formatında beyazcama da transfer oldu. 

Vampirlerin ölümsüz ve zaman zaman monoton dünyalarına son derece komik bir bakış. Çok eğlenceli bir mockumentary. 

2. THIRST   (2009)

G.Kore’li usta yönetmen Park Chan-Wook’dan vampir mitosuna değişik bir bakış. Emile Zola’nın “Therese Raquin” romanının çok serbest bir uyarlaması. 

Vampire dönüştürülen eski rahibin, giderek kontrolünden çıkan aşkı ve kendi ile hesaplaşması. 

Oscar gözdesi Parazit’in de başrolünde olan Song Kang-Ho’dan kusursuz oyunculuk gösterisi. 21. Yüzyılın en iyi vampir filmi.

1. NOSFERATU   (1922)

Vampir filmlerini ve hatta bir anlamda sinemada korku janrını başlatan film. Tüm Dracula filmlerinin en korkuncu. 

Aradan geçen 100 yıla rağmen hala sapasağlam duran, Alman dışavurumcu ekolünün bu başyapıtında yönetmen F.W.Murnau, Kont Orlok rolündeki Max Schreck’ten kusursuz bir performans almış. Sinemanın en önemli klasiklerinden.