SinemaDem
EN
İYİ 10 HAPİSHANE FİLMİ
10. DAS EXPERIMENT / DENEY (Almanya - 2001)
Yönetmen : Oliver Hirschbiegel Oyuncular : M.Bleibtreu
Film, 1971’deki ABD’de gerçek bir psikoloji deneyinde
yaşananlar olaylardan uyarlanmıştır. Bir araştırma laboratuvarı her yönüyle hapishaneye
benzetilir ve 20 kişi psikolojik bir deneyde 2 haftalığına mahkum ve gardiyanlar
rolü oynamak üzere işe alınır.
Her yere kameralar yerleştirilir. Amaç, davranışlarını
gözlemlemektir. Mahkumlardan bildirilen bazı temel kurallara uymaları;
gardiyanlardan da fiziksel şiddet kullanmadan disiplini sağlanmaları istenir.
Ancak, insan doğası gereği çatışmalar çıkacak ve gardiyanlar şiddeti hızla tırmandıracaktır.
9. CELDA 211 / HÜCRE 211 (İspanya - 1994)
Yönetmen : Daniel Monzon Oyuncular
: L.Tosar, A.Ammann
Uzun zamandır işsiz olan Juan bir hapishanede gardiyanlık
işi bulunca, işe bağlılığını göstermek için haber vermeden 1 gün önce işe
gider. Sivil kıyafetle mahkumların bölümüne geçtiği sırada isyan çıkar ve Juan
isyanın ortasında kalakalır.
Bundan sonra olaylar hızla kötüleşmeye başlarken Juan
hayatta kalabilmek için bir mahkum gibi davranması gerektiğini kavrar. İsyanın
başı Badass ile arkadaşlık kurar ve isyanın sözcülüğüne kadar yükselir. Olaylar
isyancı mahkumların 3 BASK militanını rehin almasıyla politik ve ulusal yönden
de iyice karmaşıklaşmaya başlayacaktır.
8. GREEN MILE / YEŞİL YOL (ABD - 1999)
Yönetmen : Frank Darabont Oyuncular : T.Hanks, M.C.Duncan, D.Morse,
J.Cromwell, S.Rockwell
Yazar Stephen King – Yönetmen Frank Darabont işbirliğinin
çok iyi sonuç veren bir örneği daha. 1930’larda geçen bir Hz. İsa alegorisini
dev boyutlardaki oyuncu Michael Clarke Duncan (John Coffey) aracılığı ile
anlatan fantastik bir hikaye. Tom Hanks’in yönettiği idama mahkum suçlulardan
sorumlu gardiyanların öyküsü anlatılıyor.
7. COOL HAND LUKE / PARMAKLIKLAR
ARDINDA (ABD - 1967)
Yönetmen : Stuart Rosenberg Oyuncular : P.Newman, G.Kennedy
Paul Newman, aslında küçük bir suçtan içeri düşüp; hapisten kaçmayı adet haline getirdiği için
cezası gitgide uzayan “cool” mahkum Luke’u canlandırıyor. Filmi, ünlü 1 saatte
50 kaynamış yumurta yeme sahnesi ile de hatırlayabilirsiniz. Luke’un başlarda
mahkum arkadaşlarının da o’nu ikonlaştırmasına yol açan otoriteye karşı
başkaldırışının sistemli baskı ile giderek kırılmasının; bu asi ruhun tamamen
yitip yitmeyeceğinin cevabını film müthiş bir finalle veriyor.
6. THE BRIDGE ON THE RIVER KWAI /
KWAI KÖPRÜSÜ (ABD - 1957)
Yönetmen : David Lean Oyuncular : A.Guinness, W.Holden,
S.Hayakawa
2. Dünya Savaşı’nda Japon işgali altındaki
Vietnam’daki bir esir kampında İngiliz esirler (Japonlar sağlam yapamadıkları
için) Kwai nehrinin üzerine bir köprü yaparak Japon ordusunun ikmalini
kolaylaştırmaya zorlanırlar.
Başta buna direndiği için komutan Saito’nun
(S.Hayakawa ) işkencelerine maruz kalan Albay Nicholson (Alec Guinness), bir
süre sonra köprü yapımının subay ve askerleri için de moral olacağını; onlardan
daha iyi bir köprü yaparak da Japonların moralini bozacağını düşünerek bunu
kabul eder.
5. LA GRANDE ILLUSION / HARP
ESİRLERİ (Fransa - 1937)
Yönetmen : Jean Renoir Oyuncular :
J.Gabin, P.Fresnay, E.VonStronheim
Listemizin en eski filmi ünlü Fransız yönetmen Jean
Renoir’ın şiirsel gerçekçilik akımının başyapıtı olan “La Grande Illusion”
(Büyük Aldanış) I. Dünya savaşında Almanlara esir düşen iki Fransız havacısının
kaçış öyküsünü anlatır.
Aslında burada anlatılan esirlerin nasıl firar ettiğinden
çok sınıfsal ayrımların bazen nasıl ulusal ayrımların bile önüne geçtiğidir.
Fransız subaylardan soylu olanı yine bir soylu olan Alman Komutan ile kendi
arkadaşlarından daha yakın bir ilişki kurabilmiştir. Büyük Aldanış, hiç
eskimeyen mesajıyla 80 küsur yıl sonra bile en güçlü savaş karşıtı klasiklerden
biri olarak dimdik ayakta kalmıştır.
4. THE SHAWSHANK REDEMPTION /
ESARETİN BEDELİ (ABD - 1994)
Yönetmen : Frank Darabont Oyuncular
: T.Robbins, M.Freeman, B.Gunton
Stephen King’in bir uzun öyküsü olan “Rita Hayworth ve Shawshank
Kefareti”nden uyarlanan film vizyonda iken pek ilgi görmedi ama zaman içinde
tüm dünyada en sevilen film oldu (Yıllardır IMDb’nin en beğenilen filmler
listesinin 1 numarası). Bunda dostluğun en güzel örneklerinden birini veren Tim
Robbins - Morgan Freeman’in müthiş oyunculuklarının yanı sıra, hepimizin çok
sevdiği bir mazlumun intikamı teması da yatmaktadır. Defalarca sıkılmadan
kendini seyrettiren bir modern başyapıt.
3. PAPILLON / KELEBEK (ABD - 1973)
Yönetmen : Franklin J.Schaffner Oyuncular
: S.McQueen, D.Hoffman
Henri Charriere’in çok satan otobiyografik romanından
uyarlanan film haksız yere Fransız adalet sisteminin kurbanı olarak Güney
Amerika’daki Bir Fransız sömürgesine gönderilen Papillon’un (Kelebek) yıllara yayılan esaretini
anlatıyor. Steve McQueen belki de kariyerinin en iyi oyununu verirken, o’na
kalpazan Dega rolünde muhteşem bir kompozisyon çizen Dustin Hoffman eşlik
ediyor. Film, defalarca kaçma teşebbüsünde bulunan ve her seferinde yakalanıp, cezası
uzayan Kelebek’in hikayesini unutulmaz bir gerçeklikle sunuyor.
2. KET FELIDO A POKOLBAN / CEHENNEMDE
İKİ DEVRE (Macaristan - 1963)
Yönetmen : Zoltan Fabri Oyuncular : I.Sinkovitz, D.Garas
Yarım asırdan eski siyah-beyaz bir başyapıt olduğu ve
Hollywood eseri olmadığı için listemizde bulunması en zor film “Cehennemde İki
Devre”dir. Macar yönetmen Zoltan Fabri, Ukrayna’da geçen gerçek bir olayı Macaristan’a
taşımış. Hitler’in doğum günü şerefine Naziler esir tuttukları Macarlarla bir
maç tertiplerler. Macar takımının en önemli oyuncusu da 2. Dünya savaşından
önce Milli takım oyuncusu olan Onodi’dir.
Takımı için düzgün yemek ve antrenman yapma imkanı
karşılığında takımın kaptanlığını ve antrenörlüğünü kabul eden Onodi, yine de
arkadaşları ile fırsatını bulduğunda firar ederler. Ancak, yakalanıp yine de
maça çıkmaya zorlanırlar. Gerisi tarihin epik bir sayfasının kusursuz aktarımı.
1. THE GREAT ESCAPE / BÜYÜK
FİRAR (ABD - 1963)
Yönetmen : John Sturges
Oyuncular : S.McQueen, J.Garner,
R.Attenborough, C.Bronson, J.Coburn, D.Pleasance
Hapishaneden kaçış filmlerinin hiç eskimeyen zirvesi. John
Sturges & Steve McQueen’in “Muhteşem
Yedili”den sonraki ikinci çok başarılı ortaklığı. Steve McQueen için yazılan ve
cuk oturmuş lakabıyla Hilts “The Cooler King” rolü hariç gerçek yaşamdan
alınmış bir 2. Dünya Savaşı Nazi kampından kaçış hikayesi.
Daha önce çeşitli kamplardan kaçmayı adet haline getirmiş birkaç
Amerikalı ve çoğu İngiliz savaş esirini Nazilerin “kaçılamaz” diye övündükleri
bir kampta toplarlar. Ancak, İngiliz subaylar cesur bir kararla 250 kişinin
birlikte kaçacağı bir planı başlatırlar. Mizah ve aksiyonun dengeli bir biçimde
verildiği, heyecanın hiç dinmediği bir unutulmaz bir klasik.
SineMadem iyi
seyirler diler.